Arama davranışı değişiyor. Kullanıcılar artık yalnızca Google’a kelime yazıp sonuç listesine bakmıyor; “Bursa’da kurumsal web sitesi yaptırmak için hangi firmayla çalışmalıyım?”, “Nilüfer’de hafta sonu açık diş kliniği var mı?” gibi uzun ve doğal sorularını ChatGPT’ye, Gemini’ye, Perplexity’ye ya da Google’ın yapay zekâ özetlerine soruyor. Bu araçlar da tek bir yanıt üretiyor ve bu yanıtta birkaç marka öneriyor.
O yanıtta adınız geçmiyorsa, müşterinin karar listesine hiç girmiyorsunuz. GEO (Generative Engine Optimization), bu yeni arama biçiminde görünür olmanın disiplini.
Yapay zekâ yanıtları nasıl oluşuyor?
Basitleştirerek anlatmak gerekirse, yapay zekâ arama araçları iki kaynaktan beslenir:
- Modelin eğitim verisi: Model eğitilirken internetten okuduğu genel bilgi.
- Anlık arama ve getirme: Kullanıcı soru sorduğunda aracın web’de arama yapıp bulduğu güncel sayfalar.
Yerel ve güncel sorularda ikinci kaynak belirleyicidir. Yapay zekâ, soruyla ilgili sayfaları bulur, okur, en net ve güvenilir bulduğu bilgileri birleştirip yanıt üretir; çoğu zaman da kaynak olarak bağlantı verir. GEO çalışması, sitenizin bu aşamada bulunmasını, doğru anlaşılmasını ve alıntılanmasını hedefler.
GEO çalışmamız neleri kapsıyor?
Soru haritası
Müşterilerinizin yapay zekâya sorabileceği soruları çıkarıyoruz: Hizmet karşılaştırmaları, fiyat soruları, “en iyi” ve “önerir misin” soruları, sorun ve çözüm soruları. Her önemli soru için sitenizde net bir cevap olup olmadığını kontrol ediyoruz.
Alıntılanabilir içerik
Yapay zekâ, uzun ve dolambaçlı metinler yerine net tanımları, maddeli özetleri, tabloları ve doğrudan cevapları alıntılamayı tercih eder. Sayfalarınıza:
- Konuyu ilk cümlede tanımlayan özet paragraflar,
- Soru başlıklı bölümler ve kısa, doğrudan cevaplar,
- Karşılaştırma tabloları,
- Somut rakamlar, tarihler ve kaynaklar
ekliyoruz. Bu yapı aynı zamanda okuyucu için de daha kullanışlı.
Yapısal veri ve varlık tutarlılığı
Yapay zekâ sistemleri işletmenizi bir “varlık” (entity) olarak anlamaya çalışır: Adı ne, nerede, ne yapıyor, kimlere hizmet veriyor? Bu bilgileri schema.org yapısal verisiyle (Organization, LocalBusiness, Service, FAQPage) açıkça işaretliyoruz. Ayrıca adınızın, adresinizin ve telefonunuzun sitenizde, Google İşletme Profili’nde, sosyal medyada ve dizinlerde aynı yazılmasını sağlıyoruz. Tutarsız bilgi, güven sinyalini zayıflatır.
Teknik erişim
Bazı siteler farkında olmadan yapay zekâ botlarını engelliyor. robots.txt dosyanızı inceleyip arama ve yanıt üretiminde kullanılan botların (örneğin OAI-SearchBot, PerplexityBot) erişimini kontrol ediyoruz. İçeriğin eğitimde kullanılmasını isteyip istemediğinize göre GPTBot ve Google-Extended gibi botlar için ayrı karar veriyoruz. Ayrıca sitenizin özetini ve önemli sayfalarını listeleyen bir llms.txt dosyası hazırlıyoruz. Kendi dosyanızı robots.txt oluşturucu ile hazırlayabilirsiniz.
Bing ve diğer kaynaklar
Bazı yapay zekâ arama araçları web sonuçlarında Bing dizinini de kullanır. Bu yüzden Bing Webmaster Tools kurulumunu ve site haritası gönderimini ihmal etmiyoruz.
Üçüncü taraf bahisler
Yapay zekâ, bir markayı önerirken yalnızca markanın kendi sitesine değil, başka sitelerde onun hakkında ne yazıldığına da bakar. Sektör yayınlarında, yerel haber sitelerinde, karşılaştırma ve liste içeriklerinde, müşteri yorumlarında adınızın geçmesi bu yüzden önemli.
Ölçüm
GEO’nun etkisini ölçmek klasik SEO’dan daha zordur, çünkü yapay zekâ yanıtları kişiden kişiye değişebilir. Bu yüzden:
- Belirlediğimiz soru listesini düzenli aralıklarla farklı araçlara soruyor, markanızın geçip geçmediğini kaydediyoruz,
- Analytics’te chatgpt.com, perplexity.ai, gemini.google.com gibi kaynaklardan gelen trafiği ayrıca izliyoruz,
- Search Console’da yapay zekâ özetlerinin göründüğü sorgulardaki performansı takip ediyoruz.
GEO kimler için öncelikli?
- Müşterisi karar vermeden önce uzun araştırma yapan işletmeler (hukuk, sağlık, eğitim, B2B hizmetler)
- “En iyi”, “önerilen”, “güvenilir” gibi sorularla aranan hizmetler
- Uzmanlık ve güven sinyalinin satışta belirleyici olduğu sektörler
- Rakipleri henüz bu alanda çalışmamış, erken davranmak isteyen markalar
GEO kavramını ayrıntılı olarak GEO nedir? yazımızda anlattık. Yapay zekâ ve arama üzerine diğer yazılarımızı GEO ve yapay zekâ kategorisinde bulabilirsiniz.
GEO · Yapay Zekâ Arama Optimizasyonu hakkında sık sorulanlar
GEO ile SEO arasındaki fark nedir?
SEO, sitenizin arama sonuç listesinde üst sıralarda görünmesini hedefler. GEO ise yapay zekâ araçlarının ürettiği yanıtlarda markanızın kaynak veya öneri olarak geçmesini hedefler. İkisi birbirine rakip değil; GEO, sağlam bir SEO temeli üzerine kurulur. Taranamayan, yavaş ya da güvenilmez bir site yapay zekâ yanıtlarında da zor görünür.
ChatGPT’de çıkmayı garanti edebilir misiniz?
Hayır. Yapay zekâ yanıtları soruya, kullanıcıya ve modelin o anki kaynaklarına göre değişir; kimse belirli bir yanıtta yer almayı garanti edemez. Yapabileceğimiz şey, sitenizi bu sistemlerin kolayca okuyup güvenebileceği, alıntılamaya değer bir kaynak haline getirmek ve görünürlüğü düzenli ölçmektir.
Yapay zekâ botlarını engellemeli miyim?
İçeriğinizin yapay zekâ modellerinin eğitiminde kullanılmasını istemiyorsanız bazı botları engelleyebilirsiniz. Ancak arama ve yanıt üretiminde kullanılan botları engellemek, yapay zekâ yanıtlarında görünme şansınızı da azaltır. Hangi botun ne işe yaradığını açıklayıp kararı sizinle birlikte veriyoruz. Robots.txt hazırlamak için ücretsiz aracımızı kullanabilirsiniz.
GEO’nun etkisi nasıl ölçülür?
Hedef sorular listesi oluşturup bu soruları belirli aralıklarla farklı yapay zekâ araçlarına soruyor, markanızın geçip geçmediğini ve hangi kaynaklarla birlikte anıldığını kaydediyoruz. Ayrıca Analytics’te yapay zekâ araçlarından gelen yönlendirme trafiğini ayrı izliyoruz.